Offerynnol a Lleisiol - Cywirdeb y perfformiad

Rydym i gyd wedi bod mewn perfformiad byw gan offerynnwr neu ensemble, neu berfformiad gan gerddorfa'r ysgol, a phawb yn gobeithio na fydd y perfformiad yn draed moch. Ie, mae damweiniau'n digwydd mewn perfformiadau. Rydym i gyd yn ein tro wedi bod mewn perfformiadau lle mae pethau wedi mynd o chwith, ac wedi perfformio mewn cyngherddau lle nad oedd popeth yn berffaith. Mae recordiadau a gynhyrchwyd dan amodau rheoledig yn gallu ein difetha ni wrandawyr pan awn i berfformiadau byw. Mae'r peirianwyr recordio a'r cynhyrchwyr yn gallu golygu perfformiad artiffisial o berffaith o sawl cynnig gwahanol ar yr un darn. Dylech bob amser anelu at berfformiad glân a chywir, ond wnaiff yr un gynulleidfa gyfrif y camgymeriadau. Bodau dynol yw pawb!

Gweithred

Er mwyn bod yn llwyddiannus

Cyngor i'ch helpu

1

· Traw

· Ystyriwch eich nodyn cyntaf (i offerynnau chwyth/pres yn bennaf)

· Os ydych chi'n chwarae'n ddigyfeiliant mewn perfformiad, bydd angen ichi feddwl a pharatoi'r nodyn cyn dechrau perfformio. Nid dal/pwyso'r allwedd/falf gywir yw'r unig beth y mae angen ichi feddwl amdano; hwyrach y bydd angen ichi ystyried y gwynt/gwasgedd angenrheidiol.

· Y ffordd orau yw chwarae'r nodyn cyntaf ar eich offeryn oddi ar y llwyfan cyn y perfformiad.

· Sicrhewch eich bod chi mewn tiwn

· Wrth ymarfer mae'n bwysig chwarae fel unawdydd neu ensemble heb unrhyw gyfeiliant. Gall uwchdonau rhai offerynnau, yn enwedig y piano, ei gwneud yn anoddach 'tiwnio i mewn' i'r traw.

· Sicrhewch eich bod chi'n chwarae'r traw cywir

· Dilynwch sgôr bob amser a gofynnwch am gymorth os ydych yn ansicr a ydych yn chwarae'r traw cywir mewn darn. Nid gwrando ar recordiad yw'r dewis gorau bob tro achos fe allai fod mwy nag un fersiwn neu ddehongliad penodol.

2

· Rhythm

· Byddwch yn siŵr eich bod yn gwybod pa bryd i ddod i mewn

· Os ydych yn chwarae'n ddigyfeiliant neu gydag offerynnau, bydd angen eich cyfrif i mewn. Dylai hyn roi tri neu bedwar curiad ichi baratoi (anadlu yn achos offerynnau chwyth) cyn dod i mewn ar y cymal cyntaf. Efallai y bydd angen cyfrif i mewn fwy nag unwaith yn ystod darn, yn dibynnu sawl pwynt mynediad sydd. Gall y cyfrif i mewn fod yn arwydd llaw/ ciw gan rywun arall, yn gyfrif geiriol neu hyd yn oed arwydd gan un o'r offerynnau taro.

· Cadwch y curiad/rhythm cywir

· Dilynwch sgôr bob amser a gofynnwch am gymorth os ydych yn ansicr am rythm penodol mewn darn. Nid gwrando ar recordiad yw'r peth gorau i'w wneud bob tro gan y gallai fod mwy nag un fersiwn neu ddehongliad arbennig.

· Penderfynwch am ba hyd y dylech ddal nodyn olaf cymal

· Bydd sgôr bob amser yn dangos hyd a gwerth curiad nodyn. Ond fe all fod angen ichi newid hyd y nodyn yn eich dehongliad. Wrth gyd-chwarae ag eraill y prif ffocws yw dal y nodau ar ddiwedd cymalau am yr un hyd a chydweithio â'ch gilydd.

3

· Tonyddiaeth

· Sicrhewch nad ydych chi'n chwarae "oddi ar y cywair" (i offerynnau llinynnol/ chwythbrennau/ pres)

· Mynd oddi ar y cywair neu'r traw wrth chwarae yw chwarae nodyn ychydig yn wahanol i'r bwriad. Fel arfer byddwch yn chwarae nodyn sydd fymryn yn uwch neu fymryn is na'r hyn roeddech yn anelu ato. Canolbwyntiwch ar y canlynol i wella hyn:

· Cynnal eich anadl (offerynnau chwyth).

· Clustiau diog, neu ddiffyg gwrando digon ar eich traw.

· Tensiwn diangen a straen i gyrraedd nodau uchel (offerynnau chwyth).

· Tensiwn wrth wasgu â'ch bysedd neu fwa ar y tannau (offerynnau llinynnol).

· Sicrhewch nad ydych chi'n chwarae "oddi ar y cywair" wrth berfformio gydag eraill?

· Wrth chwarae rhan annibynnol mewn darn gydag offerynwyr eraill, mae bob amser yn anoddach cadw at eich nodau. Dylech bob amser ymarfer ar eich pen eich hun gyntaf gyda sgôr neu recordiad o'ch rhan eich hun cyn ceisio chwarae gyda'r rhannau eraill. Canolbwyntiwch ar eich nodau chi ac ymarfer cymalau penodol yn arafach.

· Gwnewch yn siŵr nad yw eich tonyddiaeth yn wael wrth chwarae nodau uchel neu isel

· Wrth chwarae nodyn arbennig o uchel neu isel gall eich tonyddiaeth fod yn wael oherwydd eich rheolaeth anadl (offerynnau gwynt) neu'r tensiwn (llinynnau) am nad yw eich techneg wedi datblygu eto. Gydag ymarfer rheolaidd, ac anadlu/ tensiwn cywir fe welwch y bydd eich tonyddiaeth yn gwella ar y nodau uwch ac is.

4

· Tempo

· Penderfynwch a ydych chi'n chwarae'n rhy gyflym/ araf

· Mae'r rhan fwyaf o ddarnau mewn nodiant yn cynnwys marc tempo neu fetronom ar ddechrau ac yn ystod y darn. Dylech geisio dilyn y marciau hyn mor agos ag y gallwch. Gall chwarae darn yn rhy gyflym neu araf effeithio ar eich rheolaeth anadl, eich ynganiad neu ganu glân, eich tonyddiaeth a'ch sylw i fanylion.

· Byddwch yn siŵr eich bod yn gwybod pa bryd a ble i newid y tempo

· Bydd sgôr bob amser yn dangos newidiadau tempo. Astudiwch y sgôr yn fanwl am unrhyw newidiadau mewn marciau metronom neu dermau Eidaleg, e.e. accelerando (cyflymu'n raddol) neu rallentando (arafu'n raddol).

· Dilynwch y marciau tempo ar y sgôr

· Mae gan rai darnau farciau tempo manwl iawn a gallant gynnwys sawl newid yn ystod y darn. Amlygwch bob newid tempo ar eich sgôr a holwch eich athro/athrawes neu chwiliwch mewn llyfr am unrhyw dermau Eidaleg anghyfarwydd. Gallwch benderfynu ychwanegu'ch dehongliad eich hun at ddarn arbennig a bydd angen ichi ymarfer y newidiadau hynny gyda'ch cyfeilydd cyn perfformiad.

5

· Dynameg

· Penderfynwch a ydych chi'n canu'n rhy gryf neu'n rhy dawel

· Wrth berfformio eich darn mewn ystafell fach bydd yr amrediad dynamig yn wahanol i'r hyn fydd wrth berfformio'r darn mewn theatr fawr.

· Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod pa bryd i chwarae'n gryfach neu'n dawelach

· Mae'r rhan fwyaf o ddarnau mewn nodiant yn cynnwys marciau dynameg ar ddechrau ac yn ystod y darn. Dylech geisio dilyn y marciau hyn mor agos ag y gallwch. Ond weithiau ceir sgôr heb farciau dynameg ac wedyn bydd angen ichi ddehongli'ch dynameg eich hun. Y peth pwysicaf i'w gofio yw astudio'r darn yn fanwl cyn penderfynu ar eich marciau dynameg.

· Dilynwch y marciau dynameg ar y sgôr

· Gall darnau sy'n cynnwys marciau dynameg fod â marciau manwl iawn, a chynnwys sawl newid dramatig yn ystod y darn. Amlygwch bob newid ar eich sgôr a holwch eich athro/athrawes neu chwiliwch mewn llyfr am unrhyw dermau Eidaleg anghyfarwydd. Gallwch benderfynu ychwanegu'ch dehongliad eich hun at ddarn arbennig a bydd angen ichi ymarfer y newidiadau hynny gyda'ch cyfeilydd cyn perfformiad.

6

· Llithrigrwydd perfformiad

· Crëwch gymal cerddorol

· Dim ond yn raddol y dysgir sut i greu cymalau neu frawddegau cerddorol sy'n apelgar ac yn gweddu i'r arddull. Un ffordd o wneud hyn yw gwrando ar recordiadau o berfformwyr eraill. Mae rheolaeth dda ar yr anadl (offerynnau chwyth) yn agor llawer o bosibiliadau ychwanegol wrth frawddegu. Mae datblygu synnwyr cryf o rythm a chywirdeb traw yn help hefyd.

· Sicrhewch fod eich perfformiad yn llithrig

· Mae llithrigrwydd perfformiad yn dibynnu'n drwm ar ba mor dda rydych chi'n gwybod y darn cyn y perfformiad. Os ydych yn ansicr am unrhyw rai o'r rhythmau neu'r traw bydd hynny'n effeithio ar lyfnder y perfformiad. Cymerwch ddigon o amser i ymarfer a recordio'ch hun yn chwarae a gwerthuso'ch gwaith eich hun.

· Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod y darn heb gopi

· Wrth baratoi ar gyfer unrhyw berfformiad dylech gael eich darn ar eich cof mewn da bryd. Daw hyn drwy ymarfer rheolaidd a darllen / mewnoli'r nodau, y rhythmau a marciau pwysig eraill ar y sgôr. Peidiwch â'i gadael hi tan y funud olaf!