Technoleg Cerddoriaeth - Materion Technegol

Os ydych yn defnyddio offer recordio neu becynnau meddalwedd am y tro cyntaf i gyfansoddi, trefnu neu feistroli eich trac sain fe welwch fod y posibiliadau'n ddiderfyn. Y prif nod yw gallu deall sut i ddefnyddio gwahanol ddarnau o offer i safon dda a chynhyrchu recordiad o'r safon uchaf posibl. Gyda'r rhan fwyaf o becynnau meddalwedd heddiw mae'n bosib 'dadwneud' ac 'ailwneud' wrth recordio neu gyfansoddi ac felly rydych yn rhydd i wneud ambell gamgymeriad a gallwch werthuso'ch gwaith yn gyson er mwyn gwella.

Gweithred

Er mwyn bod yn llwyddiannus

Cyngor i'ch helpu

1

· Defnyddio meddalwedd

· Gofynnwch am help os nad ydych chi'n gyfarwydd â'r feddalwedd

· Os ydych yn defnyddio pecyn meddalwedd penodol am y tro cyntaf, ddylech chi ddim petruso rhag gofyn am help gan aelodau eraill yn y dosbarth neu eich athro/athrawes neu diwtor. Mae pob pecyn meddalwedd yn cynnwys adran 'help' gynhwysfawr ac fe gewch ddigon o fideos / canllawiau ar y we yn egluro sut i wneud gwahanol bethau.

· Ystyriwch a ddylech chi ddefnyddio meddalwedd nodiant ynteu dilyniannwr

· Dylech bob amser ddefnyddio'r meddalwedd rydych chi'n fwyaf cyfforddus a hyderus yn ei ddefnyddio wrth baratoi eich cyfansoddiad neu drefniant. Mae gan y rhan fwyaf o becynnau meddalwedd heddiw swyddogaeth dilyniannwr a nodiant. Hwyrach y bydd eich cyfansoddiad yn edrych yn broffesiynol iawn ar becyn meddalwedd nodiant ond mae pecyn dilyniannwr yn fwy hyblyg wrth ychwanegu effeithiau penodol a soniareddau unigryw i'ch darn.

· Penderfynwch a ddylech recordio mewn stiwdio recordio

· Os gallwch ddefnyddio cyfleusterau stiwdio recordio i recordio seiniau byw, bydd hyn yn bendant yn cyfoethogi'ch profiad cyffredinol a'ch recordiad. Serch hynny, gallwch wneud recordiad o ansawdd da iawn gyda'ch cyfrifiadur eich hun a chan ddefnyddio offer recordio mwy cludadwy.

2

· Ystyried iechyd a diogelwch

· Defnyddiwch offer trydanol yn ddiogel

· Cofiwch gymryd gofal mawr bob amser wrth drin unrhyw offer trydanol. Dylai pob offer gael prawf rheolaidd am namau. Os sylwch fod unrhyw offer ddim yn gweithio neu'n datblygu nam trydanol rhowch y gorau i'w defnyddio'n syth a'u diffodd yn y soced wal. Dywedwch wrth aelod o staff yn syth ymhob achos.

· Defnyddiwch geblau a meicroffonau'n ddiogel

· Wrth gysylltu a datgysylltu ceblau a meicroffonau dylai'r trydan bob amser fod wedi'i ddiffodd a phob graddolydd i lawr.

· Dylid lleoli ceblau allan o'r ffordd lle bo modd. Bydd cael ceblau'n rhedeg ar draws y llawr neu uwchben lefel y llawr yn si?r o achosi damweiniau a niweidio offer drud.

· Nodwch y peryglon yn y stiwdio recordio

· Bydd stiwdio recordio brysur yn cynnwys llawer o offer trydanol, offerynnau acwstig ac electronig a nifer o geblau a meicroffonau. Dylid nodi pob perygl posib cyn dechrau defnyddio'r offer, a rhoi pob offer i gadw ar ôl gorffen unrhyw sesiwn recordio.

3

· Defnyddio fformatau gwahanol

· Dysgwch sut i ddefnyddio ffeil MIDI

· Bydd MIDI'n anfon negeseuon digwyddiad am nodiant cerddorol, traw a signalau rheoli. Gallwch lawrlwytho llawer o ganeuon clasurol a chyfoes mewn ffeil MIDI a'u mewnfudo i'w defnyddio mewn pecyn meddalwedd cerddoriaeth fel rhan o drac sain neu drefniant.

· Penderfynwch pa fformat sain i'w ddefnyddio

· Mae hyn yn dibynnu'n gyfan gwbl ar yr ansawdd rydych chi eisiau ei gael o drac sain. Bydd ffeil WAV o ansawdd uchel iawn, ond bydd MP3 yn cymryd llawer llai o le storio. Fydd rhai chwaraewyr a phecynnau meddalwedd ddim ond yn adnabod a chaniatáu ichi ddefnyddio rhai fformatau sain penodol.

· Byddwch yn ofalus wrth drawsnewid o un fformat i'r llall

· Mae llawer o becynnau meddalwedd a deunydd y gellir ei lawrlwytho o'r we a fydd yn caniatáu ichi drosi o un fformat i'r llall. Ond ystyriwch bob amser effaith y fformatio ar ansawdd a maint y ffeil gaiff ei throsi.

4

· Gwerthuso offer

· Gwnewch ymchwil i weld beth sydd orau i chi - seinyddion neu glustffonau?

· Gall pawb wrando â phâr o seinyddion stereo a bydd yn rhoi teimlad realistig ichi o'r sain derfynol. Ond weithiau bydd s?n a seiniau cyffredinol yn tynnu'ch sylw ac yn cuddio camgymeriadau yn eich recordiadau. Mae defnyddio set o glustffonau o ansawdd da'n ffordd ynysig i wrando ar bob manylyn o'ch recordiad.

· Gwnewch yn si?r fod popeth yn cysylltu â'i gilydd yn iawn

· Y broblem fwyaf cyffredin gydag offer recordio yw cysylltiad anghywir yn peri problemau. Dylech wastad wirio pob cysylltiad yn ofalus a gwneud yn si?r bod y graddolwyr i gyd i fyny a'r gosodiadau recordio'n gywir.

· Tiwniwch offerynnau acwstig cyn ac yn ystod y recordio

· Wrth recordio unrhyw offeryn acwstig dylech gymryd amser i diwnio a gwirio'r tiwnio'n aml wrth ichi recordio. Gall stiwdio recordio fod yn lle cynnes iawn a bydd llawer o offerynnau'n mynd allan o diwn.

5

· Defnyddio effeithiau

· Penderfynwch ar yr effeithiau y dylech chi eu cynnwys ar eich recordiadau

· Mae effeithiau'n bethau gwych o'u defnyddio'n iawn. Gallant helpu amlygu rhai offerynnau, ond os gorddefnyddiwch effeithiau, fe gewch y gwrthwyneb i'r hyn roeddech ei eisiau. Bydd eich sain yn fwdlyd ac aneglur. Y gamp yw penderfynu beth sydd angen effeithiau a beth sydd ddim.

· Ystyriwch a ddylech chi ddefnyddio cywasgydd sain

· Mae'n naturiol i gerddorion chwarae neu ganu rhannau o gân ar wahanol lefelau. Er enghraifft, gall canwr mewn band roc trwm sibrwd yn y pennill a sgrechian yn y cytgan. Petaech chi'n codi lefel mewnbwn y meic i wneud y sibrwd yn gryfach, byddai'r sgrechian yn ystumio. Petaech chi'n gostwng lefel y mewnbwn byddai'r sgrechian yn swnio'n glir ond fyddai dim modd clywed y sibrwd. Dyna pryd y mae'n fuddiol defnyddio cywasgydd wrth recordio neu gymysgu eich traciau.

· Defnyddiwch hafalu (gosod EQ)

· Mae hafalwyr yn eich helpu i reoli soniaredd a chynnwys harmonig eich cerddoriaeth. O'u defnyddio'n iawn gallant roi bywyd i'ch cymysgiad. O'u gorddefnyddio gallant wneud i'ch sain swnio fel petai'r band yn chwarae mewn bocs tun pan gafodd ei recordio. Mae bob amser yn beth da cael '"clustiau ffres" wrth hafalu (gosod EQ) a rhoi effeithiau prosesu eraill ar eich cymysgiad.

6

· Recordio offerynnau

· Defnyddiwch feic cynhwysydd i recordio offeryn acwstig

· Meic cynhwysydd (condenser) fydd y gorau ar gyfer recordio unrhyw offeryn acwstig yn gywir. Dylid bob amser ei drin â gofal. Gall ei drin yn rhy galed (gollwng ar lawr), pwysedd sain rhy uchel (sgrechian i mewn iddo'n agos) achosi i'r math yma o feicroffon beidio gweithio. Os defnyddiwch feic cynhwysydd bydd angen rhagfwyhadur (pre-amp) neu gymysgwr sy'n darparu p?er cudd neu '"lif cudd" o 48 folt fel arfer.

· Defnyddiwch feicroffonau dynamig ar gyfer recordio band roc byw

· I recordio perfformiad byw ar lwyfan neu yn yr awyr agored, dylech ddefnyddio meicroffonau dynamig. Dylai pob offeryn a llais gael eu cymysgu'n unigol a dylid defnyddio cywasgydd.

· Penderfynwch ble i osod y meicroffonau

· Wrth recordio offeryn byw, mae'n hanfodol gosod y meicroffonau mor agos ag sy'n bosibl. Ond gwnewch yn si?r nad yw'r meic yn tarfu ar y perfformiwr.

7

· Recordio lleisiau

· Defnyddiwch feic cynhwysydd i recordio llais

· Y meic cynhwysydd yw'r gorau gan fod ganddo ymateb amledd mwy gwastad na'r meic dynamig. Dyna pam y dylech ddewis meic cynhwysydd pan fydd angen cywirdeb ac eglurder uchel wrth recordio.

· Gosodwch y meic yn gywir i recordio llais

· Man cychwyn da yw gosod y meic fel bod y diaffram ychydig uwch ac yn wynebu ceg y canwr. Mae hyn nid yn unig yn helpu cadw gwddw'r canwr yn agored, mae hefyd yn lleihau sisial a phopian.

· Dechreuwch gyda phellter o ryw 6-12 modfedd rhwng y canwr a'r meic, ac addaswch yn ôl y gofyn. Os yw'r canwr yn ddistaw neu'n floesg ei lais, o gael y meic yn rhy bell mae'n beryg y cewch ormod o dôn yr ystafell. Dewch â'r meic i mewn yn agos am sain bresennol, agos atoch.

· Sicrhewch eich bod yn cael recordiad llais o ansawdd da

· Fe sylwch mewn ambell recordiad fod geiriau sy'n dechrau neu'n gorffen ag '"s" neu '"t" yn rhoi sisial aflafar ar yr '"s". Un ffordd i oresgyn hyn yw cael y canwr i droi ei ben ychydig oddi wrth y meicroffon am ennyd wrth ynganu'r geiriau hyn.

· Dull arall yw prynu dilëwr clician/ tarian popian, sef sgrin gron a roddir rhwng y canwr a'r meicroffon i hidlo'r synau dieisiau hyn.

8

· Golygu

· Golygwch er mwyn cael y recordiad gorau posib

· Y peth gorau am recordio offerynnau a lleisiau yw bod modd recordio pob rhan fwy nag unwaith. Dylech bob amser geisio ymarfer a chael y recordiad gorau yn y tri chynnig cyntaf. Os ydych yn dibynnu ar offerynwyr neu gantorion sydd ddim ar gael o hyd i recordio rhaid ichi ganolbwyntio ar gael y recordiadau gorau posib mewn un sesiwn.

· Torrwch a gludo

· Os ydych yn recordio darn mewn mwy nag un cynnig fe allwch weld bod un pennill yn gweithio'n dda ar y cynnig cyntaf a phennill arall yn llawer gwell ar yr ail gynnig. Manteisiwch ar y swyddogaethau torri a gludo ond gwnewch yn si?r nad oes dim gwahaniaeth traw nac ansawdd yn y recordiad gan y gallai hyn fod yn amlwg iawn i'r gwrandawyr.

· Dysgwch beth yw'r gwahaniaeth rhwng cymysgu a meistroli

· Mae cymysgu a meistroli, yn draddodiadol, yn ddwy broses wahanol iawn. Cymysgu yw'r grefft o lefelu, hafalu ac effeithio'r holl wahanol ddeilliannau o sawl trac i lawr i gymysgiad stereo. Meistroli yw'r broses o gymryd y cymysgiad stereo a'i roi mewn ffurf derfynol barod i'w ryddhau mewn albwm.

9

· Defnyddio patrymau sydd wedi'u cyfansoddi'n barod

· Cofiwch y cewch recordio a chynnwys samplau yn eich darn

· Dydych chi ddim wedi'ch cyfyngu mwyach i'r nodau cerddorol a chwaraewyd gan rywun arall ar Ddolen Gerddorol ond gallwch greu eich llinellau blaen, cordiau, riffiau a mwy drwy ddefnyddio sampl. Wrth gwrs, mae angen ichi allu 'chwarae cerddoriaeth' i ddefnyddio samplau. Y cwbl a wna llyfrgell samplau ichi yw sicrhau bod sain arbennig rydych chi eisiau ei defnyddio ar gael i'w chwarae ar eich allweddell.

· Ystyriwch a ddylech ddefnyddio dolenni (loops)

· Mantais defnyddio dolenni wedi'u recordio'n barod yw bod gennych ddewis aruthrol o ddolenni i ddewis ohonynt. Gallwch ganfod dolenni'n cynnwys offerynnau egsotig, synau gitâr o ansawdd da, synthau clasurol, hyd yn oed gerddorfeydd symffonig llawn.

· Ystyriwch fanteision defnyddio set drymiau trydanol

· Mantais cael set ddrymiau trydanol yw y gallwch fod yn chwarae'r drymiau heb i neb ond chi ei glywed. Gallwch newid y synau i gyd, gallwch wneud i'r set swnio'n wahanol mewn sawl ffordd. Yr un anfantais o ddefnyddio set ddrymiau trydanol, yn enwedig os ydych mewn band roc, yw nad oes ganddi'r un 'ymosod' a'r un s?n â set ddrymiau byw.